Από τον Παύλο Αγιαννίδη

Σε ηλικία τεσσάρων ετών έγραψε το πρώτο τραγούδι του και στα έξι έπαιξε ενώπιον 2.000 θεατών, στην πατρίδα του, τον Βόλο. Ο μικρός «Βάγγος» γρήγορα έγινε «Vangelis» και η μουσική του ταξίδεψε παντού. Ακόμη και στο Διάστημα.

Ο μικρός Βάγγος του Στράτη Μυριβήλη δεν ήταν άλλος από τον Βαγγέλη Παπαθανασίου. Το «παιδί-θαύμα» του Βόλου, που στα τέσσερά του άρχισε να παίζει πιάνο και να συνθέτει. Και στα έξι (κοντά στη συνάντηση με τον Μυριβήλη) έδωσε την πρώτη συναυλία με έργα του, ενώπιον 2.000 ακροατών! Εντυπωσιακό, δε, ήταν ότι δεν διάβαζε ούτε έγραφε νότες, κάτι που δεν άλλαξε ως το τέλος. Πίστευε, άλλωστε, στην αυθόρμητη μουσική δημιουργία, που «ακούει» τη μουσική του Σύμπαντος.

«Οταν άρχισα να συνθέτω ήμουν σχεδόν τεσσάρων ετών», θυμόταν ο ίδιος σε μια από τις ελάχιστες συνεντεύξεις του, το 1992, στο τεχνικό έντυπο «Keyboard». «Η μουσική ήταν κάτι ενστικτώδες για μένα από πολύ μικρή ηλικία. Στα τέσσερα δεν είχα καμία μνήμη μουσικής, ήταν πολύ νωρίς. Και όμως, καθόμουν στο πιάνο και χρησιμοποιούσα ό,τι μπορούσα να βρω γύρω μου, στο σπίτι, που να μπορεί να λειτουργήσει ως κρουστό. Περνούσα ώρες ολόκληρες παράγοντας ήχους ή παίζοντας στο πιάνο ό,τι μου περνούσε από το νου. Δεν θυμάμαι ποτέ τον εαυτό μου να μη συνθέτει».

Από τότε που βγήκαν στις κινηματογραφικές αίθουσες «Οι δρόμοι της φωτιάς» του Χιου Χάντσον, δεν πρέπει να υπάρχει μέλος του λεγόμενου «πολιτισμένου» κόσμου που να μην έχει ακούσει το μουσικό θέμα της ταινίας. Σύμβολο πλέον του στοχασμού επί της ευγενούς άμιλλας (σώματος και πνεύματος) και παγκόσμιο μουσικό σήμα του Ολυμπιακού Πνεύματος. Δεν ήταν, λοιπόν, τυχαίο ότι ανέλαβε το 1997 την οργάνωση της καθηλωτικής τελετής έναρξης του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Στίβου, στην Αθήνα, που κέρδισε διεθνή εύσημα και αναγνώριση για την Ελλάδα. Παρουσιάζοντας τη «Μυθωδία» του κάτω από τον Ναό του Ολυμπίου Διός στην Αθήνα, το 2001 (REUTERS)

Παρά το γεγονός ότι τηρούσε δημοσίως σιωπή και απείχε συνειδητά, πεισματικά σχεδόν, από τα φώτα της δημοσιότητας, τα τελευταία στρέφονταν (αναγκαστικά) στα ίδια τα προϊόντα της δημιουργίας του. Αυθόρμητης, ενστικτώδους, εγγενούς, καθοριστικής. Διότι, κατά τον Βαγγέλη Παπαθανασίου, ή Vangelis, όπως ήταν γνωστός διεθνώς, «η μουσική μας καθορίζει πάντα». Δεν την καθορίζουμε εμείς. Δεν θυμόταν τον εαυτό του χωρίς μουσική. «Η επαφή μου με τον έξω κόσμο ήταν πάντοτε μέσω των μουσικών ήχων. Δεν ένιωσα ποτέ τη μουσική ως επάγγελμα, ή ως συνυφασμένη με κάτι δηλαδή που είχε σχέση με τη δόξα», μου έλεγε.

«Η μουσική είναι η άυλος υλοποίηση του θείου. Είναι το ίδιο το θείον».

«Ποτέ δεν καθορίζουμε εμείς τη μουσική. Πάντα η μουσική μας καθορίζει».

«Εκ πρώτης, φαίνεται πως η ακοή παίζει τον πρωτεύοντα ρόλο στη μουσική. Εν τούτοις, επειδή όλα τα αντικείμενα εμπεριέχουν τη δική τους μουσική, η μουσική γίνεται αντιληπτή από όλο το υπόλοιπο σώμα, δηλαδή μέσω της όρασης και της αφής, αλλά και μέσω της όσφρησης και της γεύσης. Με λίγα λόγια, η μουσική γίνεται αντιληπτή μέσω όλων των αισθήσεων».

«Η μουσική, ως παντοδύναμον μέσον, μπορεί να προσφέρει θετικά ή αρνητικά αποτελέσματα. Εξαρτάται από τον άνθρωπο για ποιο λόγο θα τη χρησιμοποιήσει. Η ευθύνη είναι καθαρά δική μας».

«Τίποτε δεν ανήκει σε κανέναν, ούτε η μουσική. Και όλα μας ανήκουν για μια στιγμή»

«Είναι λάθος να πιστεύουμε ότι χρειάζεται ειδική μουσική παιδεία για να αισθανθούμε τη μουσική. Χρειάζεται όμως μια γενική παιδεία, ικανή να μας ανοίξει τα κέντρα της πρόσληψης, ώστε να δεχόμαστε την αντικειμενική μορφή του κόσμου. Αν έπρεπε να διαλέξω ανάμεσα σε ένστικτο και εκπαίδευση, θα διάλεγα το ένστικτο».

«Η λέξη “επιτυχία” είναι μια υποκειμενική υπόθεση. Δεν σημαίνει για όλους το ίδιο. Καλύτερα να μην μπαίνει κάποιος σε αυτή τη συζήτηση».

«Η εποχή των μύθων δεν περνά ποτέ».

Σε νεαρή ηλικία στο στούντιό του «Τα κρουστά, για τους Δυτικούς, δεν τυγχάνουν της ίδιας σπουδαιότητας όπως τα υπόλοιπα παραδοσιακά μουσικά όργανα. Χρησιμοποιούνταν, ως επί το πλείστον, ως συνοδεία, ή για να τονίσουν τον ρυθμό. Πιστεύω ακράδαντα ότι τα κρουστά είναι όργανα υψίστης σημασίας, με ακριβέστατη μουσική έκφραση και, όταν χρησιμοποιούνται σωστά, μπορούν να υπάρξουν χωρίς καμία υποστήριξη άλλων μη κρουστών οργάνων». «Η μουσική με διέπει, όπως διέπει τα πάντα. Η μουσική είναι ο μορφοποιός παράγων και η μορφή συγχρόνως. Oλα τα άλλα έπονται». «Εάν δεν επικοινωνήσει ο άνθρωπος με το Σύμπαν, με τι θα επικοινωνήσει;». «Με τον στίχο του Σεφέρη “όπου κι αν πάω η Ελλάδα με πληγώνει”, συμφωνώ, κυρίως όταν βρίσκομαι στην Ελλάδα».

«Γεννήθηκα με κίνητρα και έτσι δεν χρειάζομαι καμία παραγγελία για να δημιουργήσω». (Vangelis/Facebook)

«Η υποχρέωση να είσαι επιτυχημένος είναι αντιδημιουργική. Η δημιουργία θα έπρεπε να είναι ελεύθερη από υποχρεώσεις».

«Αν προσπαθήσεις να κάνεις ένα “χιτ”, δεν θα τα καταφέρεις ποτέ. Αν προσπαθήσεις να είσαι ειλικρινής με τον εαυτό σου και να δημιουργήσεις κάτι που πραγματικά απολαμβάνεις, τότε μπορεί να κάνεις “χιτ”».

«Δημιουργούμε νέες γενιές καταραμένων, που τους απομακρύνουμε όλο και πιο πολύ από τα πράγματι μοναδικά εφόδια που έχουμε ως ανθρώπινα όντα: τα μέσα της έκφρασης και την ελευθερία που μας κάνει αυτόνομα άτομα. Είναι πολύ επικίνδυνο να απειλείται αυτή η ατομικότητα».

«Ξέρω πως είναι ωραίο να είσαι γνωστός. Κολακεύει το εγώ σου. Oμως το κοινωνικό κόστος είναι τρομακτικό».

«Ποτέ δεν με φόβισαν τα ηλεκτρονικά μηχανήματα, γιατί πιστεύω ότι ο ίδιος ο άνθρωπος είναι το καλύτερο ηλεκτρονικό μηχάνημα που υπάρχει».

«Η μουσική δεν είναι η πιο ευγενής έκφραση του ήχου του Σύμπαντος. Η μουσική είναι το ίδιο το Σύμπαν».

Πηγή: Protagon.gr